Informatie over de gemeente Arnhem
Aantal inwoners: 145275
Oppervlak: 101.00 km²
Netnummer: 026
Burgemeester: Mevrouw P. C. Krikke
Cultuur:
Historisch
39 Historische kelders uit de 13e, 14e en 15e eeuw (Rijnstraat)
St. Eusebiuskerk (Kerkplein 1)
John Frostbrug
Stokvishal
Informatiecentrum Slag om Arnhem (Aan de Rijnkade onder de brug)
Natuur
Burgers' Zoo (Antoon van Hooffplein 1)
Musea:
Er zijn diverse musea in Arnhem zoals:
Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 (Kemperbergerweg 780):
Het Arnhems Oorlogsmuseum is gevestigd in de voormalige School met den Bijbel in Schaarsbergen. In mei 1994 ging het museum voor het eerst open. Het geeft met authentiek materiaal – deels in de vorm van diorama’s - een beeld van de Tweede Wereldoorlog zoals die zich in en rond Arnhem heeft afgespeeld.
Deze particuliere verzameling bestaat uit wapens, uniformen, documenten en vele voorwerpen, die een indruk geven van het dagelijks leven uit die tijd. Het logo van de Canadese Polar Bear Division, die onder andere Arnhem bevrijdde, is tevens het handelsmerk van het museum.
www.arnhemsoorlogsmuseum.com
Centrum voor Beeldende Kunst (Onderlangs):
Een Centrum (voor) Beeldende Kunst (afgekort: CBK) is een instelling die zich in haar activiteiten richt op het bevorderen van de kwantiteit en kwaliteit van het beeldende kunstaanbod, het professionele productieklimaat en/of de publieksparticipatie beeldende kunst en hierin een verscheidenheid aan taken vervult. Vaak is een kunstuitleen onderdeel van een CBK, maar dat is geen regel.
Sommige Centra voor Beeldende Kunst hebben een stad als werkgebied, andere een provincie. Er zijn ongeveer 20 CBK's in Nederland.
Per maand kan men via het CBK een kunstwerk bruikleen krijgen, dat 1 % van de totale waarde van het kunstwerk vertegenwoordigt, dus bijv. een schilderij van € 1000 tegen een bedrag van € 10 per maand. Degene die een kunstwerk leent, heeft meteen het eerste recht om het te kopen (een koopoptie).
Historisch Museum Arnhem (Bovenbeekstraat 21):
Bronbeek Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum (Velperweg 147):
Bronbeek is de verkorte naam van het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum (KTOMM) Bronbeek in Arnhem. Bronbeek is een verzorgingstehuis voor oud-militairen van de Nederlandse krijgsmacht en het voormalig Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). Daarnaast is Bronbeek een museum voor de koloniale geschiedenis met o.a. een vaste expositie van kanonnen en diverse Indische wapens, een historisch overzicht van het KNIL, en vele uniformen, wapens en schilderijen.
Het landgoed Bronbeek werd rond 1820 als buitenplaats aangelegd voor Hermen Stijgerwald. Na diens dood in 1830 verkocht zijn weduwe Magadalena Wilhelmina Eskes het goed en kreeg het de naam Bronbeek. Volgende eigenaren verbouwden het huis tot een villa in neoclassicistische stijl. In 1854 werd de buitenplaats Bronbeek aangekocht door Koning Willem III voor een prijs van 75.000 gulden. Bronbeek was naar verluid in eerste instantie bedoeld voor zijn moeder, koningin Anna Paulowna, maar daarvoor is geen bewijs.
In 1859 schonk Koning Willem III het landgoed aan de staat, op voorwaarde dat die er een tehuis voor invalide militairen van het koloniale leger zou bouwen. De Rijksbouwmeester Willem Nicolaas Rose was verantwoordelijk voor het ontwerp van de hoofdgebouw in eclecticistische stijl. Bronbeek ging op 17 februari 1863 open. Het huis bood aanvankelijk plaats aan 220 oud-militairen uit de koloniën. Doordat de bewoners de gangen en wanden gebruikten voor het tentoonstellen van hun 'souvenirs' ontstond in de praktijk al snel een museum in het tehuis. Ook het toenmalige ministerie van Koloniën schonk buitgemaakte stukken aan het tehuis.
Bronbeek is momenteel zowel een geregistreerd museum als een verzorgingstehuis voor maximaal 50 oud-militairen (m/v), zowel van het voormalige KNIL als van alle huidige Nederlandse krijgsmachtdelen.
www.defensie.nl/cdc/bronbeek/
Museum voor Moderne Kunst Arnhem (Utrechtseweg 87):
Het Museum voor Moderne Kunst is een bekend en een van de grote musea voor moderne kunst in Nederland, met kunst van de 20e eeuw. Het museum behoort tot het Duits/Nederlandse samenwerkingsverband Crossart.
De architect Cornelis Outshoorn bouwde in 1873 een herensociëteit op de oude stuwwal aan de rand van Arnhem aan het begin van de Utrechtsestraat. In 1920 werd het gebouw overgedragen aan het Gemeentemuseum Arnhem. In 2007 is het na een verbouwing weer heropend.
De collectie van het Museum voor Moderne Kunst is ontstaan toen Alexander Verhuell zijn hele bezit, waaronder schilderijen, tekeningen, prenten en kunstnijverheid aan de gemeente Arnhem gaf. Samen met de historische objecten die de gemeente al bezat, werd de collectie in de jaren daarna uitgebreid. In 1996 verhuisde een deel van de collectie naar het Historisch Museum Arnhem. Tegenwoordig bestaat de brede collectie uit de magisch realisten en tijdgenoten, nieuwe figuratie, beeldende kunst (vanaf ongeveer 1980), kunstenaarsboeken, en toegepaste kunst en vormgeving (sieraden, glas en keramiek).De collectie bestaat uit:
Magisch realisten: Jan Mankes, Edgar Fernhout, Raoul Hynckes, Pyke Koch, Dick Ket, Wim Schuhmacher, Charley Toorop en Carel Willink.
Surrealisten: Ferdinand Erfmann, Ger Gerrits, Johan van Hell, Chris Lebeau, Wim Oepts, Hendrik Valk en Joop Moesman.
Nederlands Watermuseum (Zijpendaalseweg 26 – 28):
Het Nederlands Watermuseum is het museum dat zich richt op informatie over alles aspecten van (zoet) water, zoals waterhuishouding, drinkwater en waterzuivering.
In 1998 ontstond bij dijkgraaf H. van Brink het idee voor een voorlichtingscentrum voor het waterschap Rijn en IJssel in de voormalige Begijnenmolen in het park Sonsbeek in Arnhem. De oude watermolen uit de 16de en 17e eeuw is gelegen in een monumentaal park en aan de Sint-Jansbeek, de plek waar Arnhem is ontstaan. Met behulp van anderen groeide het idee al snel uit tot het Nederlands Watermuseum.
www.watermuseum.nl
Nederlands Wijnmuseum (Velperweg 23):
Het Nederlands Wijnmuseum in Arnhem werd op 28 april 1983 geopend door de toenmalig Commissaris van de Koningin in Gelderland Molly Geertsema en Christie's wijnveilingmeester Michael Broadbent.
Het museum is gevestigd in de oude wijnkelders van wijnhandel Robbers & van den Hoogen aan de Velperweg in Arnhem. De expositie toont alle onderdelen van de wijnbouw, waaronder de wijngaard en -stokken, de oogst, het kneuzen en persen van de druiven, de gisting en het bottelen. Daarnaast worden allerlei gebruiksartikelen rondom wijnbouw en -consumptie tentoongesteld, waaronder kurkentrekkers, flessen en door prominente Nederlanders gesigneerde sherryvaten.
Nationaal Historisch Museum (Nog te bouwen):
Het Nationaal Historisch Museum is een nog te bouwen rijksmuseum in Arnhem. Het is de bedoeling dat er een overzicht van de Nederlandse geschiedenis in samenhang wordt getoond, naar voorbeeld van het Duitse ’Haus der Geschichte’ in Bonn en Leipzig. Het idee kwam in een stroomversnelling na de publicatie van de canon van Nederland, een ingezonden brief van de politici Marijnissen en Verhagen [1] en een daarop volgend kabinetsvoorstel [2] in september 2006.
Het wordt een nieuw, zelfstandig Rijksmuseum in Arnhem, dat ongeveer een kwart miljoen bezoekers per jaar moet gaan trekken trekken. Het Nationaal Historisch Museum verrijst op de plaats van het huidige parkeerterrein naast het Openluchtmuseum. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stelt jaarlijks 12 miljoen euro per jaar beschikbaar voor de exploitatiekosten van het museum.
Nederlands Openluchtmuseum:
Het Nederlands Openluchtmuseum is een openluchtmuseum in Arnhem. Het museum geeft een beeld van het leven in Nederland gedurende de laatste eeuwen. Wonen en werken van de Nederlanders worden aan de hand van veelal verplaatste originele gebouwen zoals diverse soorten boerderijen, een aantal molens, een Zeeuwse kerk en een stoomzuivelfabriek in beeld gebracht, een aantal gebouwen wordt "bewoond" door museummedewerkers die als originele bewoners de bezoekers ontvangen.
Ook tal van gebruiksvoorwerpen, oude ambachten en klederdrachten zijn tentoongesteld. Tevens geven ambachtslieden demonstraties van hun kunnen aan het museumpubliek. Bijna dagelijks zijn onder andere een molenaar, een smid, een stoelenmatter, een drukker en een papierschepper aan het werk. Tijdens weekenden worden veelal bijzondere activiteiten georganiseerd, zoals: draaiorgeldag, oogsten van rogge, dorsen van graan, ploegen met paarden en een ouderwetse kinderkermis.
Rond de jaarwisseling wordt sinds 2004 een speciaal winterprogramma aangeboden. Op de museumwebsite worden deze speciale activiteiten bijtijds aangekondigd.
Het Nederlands Openluchtmuseum is lid van de Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen.
In 1996 werd op het terrein van het Nederlands Openluchtmuseum een tramlijn aangelegd. Dankzij deze ringlijn kunnen ook bezoekers die minder goed ter been zijn gemakkelijker de verder van de hoofdingang gelegen delen van het museum bezoeken. Een replica van een kwart van de in 1944 verwoeste Arnhemse tramremise werd gebouwd. Ook een Arnhemse tram uit 1929 werd gereconstrueerd. Deze kwam in 1998 in gebruik. De dienst wordt voorts uitgevoerd met materieel afkomstig van de Rotterdamse en Haagse tram. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten heeft vestigingen in Arnhem, Enschede en Zwolle. En onderdeel is het ArtEZ conservatorium, een van de belangrijke conservatoria van Nederland met en specialisatie in Jazz, Pop en experimentele Muziek.
Evenementen:
Arnhem kent met stadion Gelredome en de Rijnhal 2 grote multifunctionele evenementenhallen. Naast de thuiswedstrijden van de voetbalclub Vitesse, is het Gelredome gastheer geweest van diverse nationale en internationale artiesten o.a. de Spice Girls, Janet Jackson, Madonna, Circus Herman Renz, Marco Borsato, Coldplay, Shakira, André Rieu, Roger Waters, Metallica, Pearl Jam, Bruce Springsteen, Lionel Richie, Paul de Leeuw en het muziekfestival Night of the Proms. Periodiek worden ook MXT motocross demonstraties in het stadion gegeven, wordt de jaarlijkse Monster Jam gereden en vinden dancefeesten plaats als DJ Tiësto in concert en Qlimax. Ook is het Gelredome sinds 2002 thuislocatie voor de jaarlijkse EO-Jongerendag.
Jaarlijks trekt World Statues in de maand augustus rond de 500.000 bezoekers naar Arnhem. World Statues is het officieuze Wereldkampioenschap Levende Standbeelden. De Rijnhal is een beurshal, die jaarlijks plaats biedt aan verschillende hobby- en vakbeurzen zoals een modelspoorbeurs, computerbeurs, verschillende vlooienmarkten en Pasar Malam. Ook is de Rijnhal locatie voor onder meer verschillende circussen en grotere evenementen als Holiday on Ice. Arnhem kent naast grote, eenmalige evenementen, ook terugkerende lokale evenementen en herdenkingen.
1 Airborne Herdenking:
Tijdens de Airborn Herdenking wordt de Slag om Arnhem herdacht. In 2006 werd de
herdenking voor de 60e keer gehouden; waarschijnlijk de laatste keer van groot
formaat.
2 Arnhem Rijnfestijn:
Het World Statues festival (eerder bekend als het Rijnfestijn) is een jaarlijks
terugkerend tweedaags evenement meestal in augustus, met als hoogtepunt het Wereld
Kampioenschap Living Statues. Daarnaast zijn er de Zomerkermis, de vlootschouw van
historische schepen en het vuurwerk aan de Rijnkade, alsook veel muziek en
entertainment.
3 Ernem Zweet:
Ernem Zweet is een jaarlijkse talentenjacht.
4 Harley Davidson Dag:
Jaarlijks wordt op da dag na hemelvaart de Harley Davidson Dag georganiseerd door
de Harley Davidson Club Nederland regio Oost in samenwerking met VVV Arnhem Plus.
5 Free Your Mind Festival:
Sinds 2004 wordt in Arnhem jaarlijks het Free Your Mind Festival georganiseerd.
Dit evenement in de Stadsblokken aan de Rijnkade, is vooral populair onder jongeren.
De locatie van het festival is ook uniek: het festival vindt plaats op de grond waar
aan het einde van de Tweede Wereldoorlog de Slag om Arnhem werd uitgevochten. Vele
DJ's treden op, verdeeld over meerdere tenten en podia. Behalve DJ's zijn ook andere
artiesten vertegenwoordigd, die meerdere stijlen ten tonele brengen variërend van
techno tot club, van minimal tot house, van electro tot progressive en alles
daartussen. Ieder jaar is er een ludieke actie, waarmee VIP-kaartjes te winnen zijn.
Zo bestond de actie in 2006 uit het meebrengen van een stuk grasmat. Van alle
stukken grasmat die werden meegenomen door de bezoekers, werd een groot grasveld
gemaakt. Hierop werden vervolgens penalty shoot-outs georganiseerd waar ook prijzen
te winnen waren.
6 Hommelsemarkt:
Jaarlijks wordt op Hemelvaartsdag aan de Hommelsestraat en de Hommelseweg een grote
markt gehouden. Met een lengte van 2 kilometer, telt de markt meer dan 400 kraampjes
en trekt jaarlijks zo'n 60.000 bezoekers.
7 Arnhem Mode Biënnale:
De Arnhem Mode Biënnale wordt gehouden in juni met veel mode.
8 Oogstfeest Elden:
In Elden, rond de Eldense molen, wordt in Augustus jaarlijks het oogstfeest gehouden.
9 Papendal Games:
Jaarlijks worden op het Nationaal Sport Centrum Papendal, in de bossen aan de rand
van Arnhem de Papendal Games georganiseerd. Samen met de Fanny Blankers-Koen Games
en het NK Atletiek behoren de Papendal Games tot de grootste atletiekwedstrijden van
Nederland. De wedstrijd is van oudsher al een van de laatste mogelijkheden voor
Nederlandse atleten om zich te kwalificeren voor grote internationale toernooien.
Dit zorgt dan ook ieder jaar voor een groot deelnemersveld.
10Rio aan de Rijn:
Sinds 2001 wordt er in Arnhem onder de naam Rio aan de Rijn een groot 3-daags
zomercarnaval gehouden, waar de hele binnenstad, samen met meer dan 150.000
bezoekers, danst en swingt.
11Sonsbeek Theater Avenue:
Tijdens het jaarlijkse Sonsbeek Theater Avenue bij de Witte Villa in Park Sonsbeek
worden meer dan 50 voorstellingen van elke mogelijke theatervorm gegeven: circus,
muziek, strips, tango, dans en cabaret.
12Westerveld Fair:
De Eldense Dorpsvereniging organiseert jaarlijks een evenement om Park Westerveld
onder de aandacht te brengen van een breder publiek.
13Warme Winter Weken:
Tijdens de koude winterdagen wordt jaarlijks in Arnhem de Warme Winter Weken
georganiseerd, met onder meer het Nederlands Kampioenschap Icecarving, een ijsbaan,
een kerstmarkt, straattheater en muziek, en een stamppottentour.
14Woeste Weduwe:
Het jaarlijks filmfestival Woeste Weduwe wordt georganiseerd door de gelijknamige
stichting.
Sport:
Onder de leiding van Arnhem Sport, biedt Arnhem een keur aan faciliteiten en verenigingen voor sportieve bewoners en bezoekers van de stad; zowel voor professionals als voor amateurs. Voor amateursporters zijn in Arnhem 2 sportcentra, 3 zwembaden, een duikschool, een openluchtzwembad, 12 sportparken, 6 sporthallen, verschillende gymlokalen, dansstudio's en speelzalen. In Arnhem zijn meer dan 100 sportverenigingen voor meer dan 70 verschillende sporten, waaronder ook minder bekende sporten als American Football, Rugby, Honkbal en gehandicaptensporten.
Voetbalclub Vitesse:
Vitesse is de professionele voetbalclub actief in de Nederlandse Eredivisie. In 1892 is de Voetbalclub Vitesse opgericht en in 1984 werd de Stichting Betaald Voetbal Vitesse opgericht, om het amateur voetbal en het betaald voetbal te splitsen. Het moderne stadion Gelredome, met zijn in en uitschuifbare grasveld en zijn beweegbare dakdelen, is thuisbasis van de club.
Nationaal Sportcentrum Papendal:
Aan de rand van Arnhem ligt het Nationaal Sportcentrum Papendal, een enorm sportcentrum met faciliteiten voor verschillende sporten, waaronder de eerste kunststof atletiekbaan van Nederland en een 18-holes golfbaan. Papendal wordt geregeld door het NOC, topsporters en atleten gebruikt als trainingsfaciliteit.
Sportcentrum De Grote Koppel:
Sportcentrum De Grote Koppel is het sportcentrum in Arnhem-Zuid. De Grote Koppel was van origine een recreatief en sportief zwembad, maar heeft zich uitgebreid met accommodaties voor squash, schermen, survival en skiën.
Sportcentrum Valkenhuizen:
Sportcentrum Valkenhuizen is het sportcentrum in Monnikenhuizen in Arnhem-Noord. Naast een recreatief en sportief zwembad, biedt het sportcomplex plaats aan een aantal algemene sporthallen, accommodaties voor squash en badminton, alsook een aantal sportvelden voor onder meer atletiek, American Football, honkbal en voetbal. Ook het Centraal Instituut Opleiding Sportleiders (CIOS) is gevestigd op Valkenhuizen.
Politiek:
Wijken van Arnhem:
Arnhem wordt onderverdeeld in 3 gedeelten: Arnhem-Noord, Arnhem-Zuid en Arnhem-Centrum.
Gemeente Arnhem:
De gemeente Arnhem bestaat uit de stad Arnhem zelf en de dorpen Elden en Schaarsbergen, waarvan de eerste inmiddels volledig door de stadsbebouwing omsloten is, terwijl de ander vaak als stadswijk wordt beschouwd.
Gemeenteraad:
Zetelverdeling Arnhemse gemeenteraad PvdA 7 zetels, SP 7 zetels, VVD 6 zetels, CDA 3 zetels, GroenLinks 5 zetels, Zuid Centraal 3 zetels, Pro Arnhem 2 zetels, ChristenUnie 1 zetel, D66 4 zetel, Trots op Nederland lijst Rita Verdonk 1 zetel.
B&W:
Burgemeester: mevrouw P.C. Krikke (VVD). Wethouders: G. Elfrink (SP), M. Bleijenberg (SP), M. van Wessem (VVD), M. van Gastel (VVD), H. Kok (Groenlinks) M. Leisink (D66).
Overig:
Voorzieningen
Winkelen:
Arnhem is de zevende winkelstad van Nederland en het centrum is in 2007 uitgeroepen tot de beste Binnenstad 2007-2009 van Nederland[3]. In de binnenstad bevinden zich diverse winkels, van grote warenhuizen als Vroom & Dreesmann en De Bijenkorf tot kleine speciaalzaakjes in de achterafstraten. Bekende winkelstraten in Arnhem zijn de Ketelstraat, Steenstraat, Koningsstraat, Bakkerstraat en Rijnstraat.
Daarnaast heeft Arnhem ook een aantal grote winkelcentra, zoals in Kronenburg met Winkelcentrum Kronenburg en Presikhaaf. Het winkelcentrum Presikhaaf gold in 1971 op een tentoonstelling in Parijs als het modernste winkelcentrum van Europa. Sindsdien is het zelf meerdere malen aangepast aan recentere eisen des tijds en werd het bovendien grotendeels overdekt.
Markten:
Er zijn in Arnhem diverse weekmarkten:
Kerkplein op vrijdag van 07.30 - 13.00 uur en zaterdag van 09.00 - 17.00 uur
Elderveld op dinsdag van 07.30 -13.00 uur
Geitenkamp op zaterdag van 09.00 - 16.00 uur
Jansplaats op dinsdag van 07.30 - 15.00 uur
Presikhaaf op dinsdag van 07.30 - 13.00 uur
Malburgen op woensdag van 07.30 - 13.00 uur
Justitie:
In Arnhem-Noord ligt het hoofdbureau van Politie regio Gelderland-Midden en het Paleis van Justitie. Arnhem-Zuid heeft een eigen bureau in de wijk Vredenburg. Om de kleine criminaliteit in en rond het centrum tegen te gaan is dit stadsdeel nu helemaal "afgedekt" met een gesloten camera bewakingssysteem. Arnhem heeft 2 gevangenissen: penitentiaire inrichting De Berg, bekend als de koepel in de wijk Lombok en penitentiaire inrichting Arnhem-Zuid, bekend als de bluebandbajes ,vanwege het blauwe randje op het gebouw, in de wijk Bakenhof.
Hulpdiensten en gezondheidszorg:
Ambulance en brandweer meldkamer en uitrukfaciliteiten zijn, met verbindingen naar de Arnhemse hoofdwegen, gevestigd langs de Eusebiusbuitensingel, aan de voet van de John Frostbrug. Ook zijn er 2 kleinere brandweer uitrukfaciliteiten in de wijken Elderveld en Vredenburg.
Vroeger bezat Arnhem 3 ziekenhuizen
* Gemeenteziekenhuis
* St. Elisabeth Gasthuis en
* Diaconessen ziekenhuis
In 1986 fuseerden St. Elisabeths Gasthuis en Gemeenteziekenhuis tot De Malberg en na de fusie met het Diaconessenhuis in 1988 ontstond het Ziekenhuis Rijnstate. Rijnstate biedt hulp op het gebied van bijna alle specialismen en maakt deel uit van de landelijk keten van topklinische opleidingsziekenhuizen. Het dichtstbijzijnde andere ziekenhuis ligt net over de A12 in Velp.
Onderwijs:
In Arnhem zijn een aantal middelbare scholen waaronder het Lorentz Lyceum het Olympus College en het Stedelijk Gymnasium Arnhem. Daarnaast is in de wijk Presikhaaf ook de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen gevestigd. ArtEZ is tevens gevestigd in Arnhem.